حوزه توسعه داروهای نوین، به ویژه در مبارزه با بیماری‌های پیچیده‌ای نظیر سرطان، نیازمند رویکردهای خلاقانه و فناوری‌های پیشرفته است. یکی از نویدبخش‌ترین این رویکردها، توسعه‌ی سیستم‌های دارورسانی هوشمند است که قادرند دارو را به صورت هدفمند به بافت‌های بیمار رسانده و عوارض جانبی بر بافت‌های سالم را به حداقل برسانند. تحقق چنین ایده‌هایی، مستلزم دسترسی به تخصص‌های عمیق، زیرساخت‌های آزمایشگاهی بسیار تخصصی و حمایتی همه‌جانبه است. در این میان، شتابدهنده‌های تخصصی با فراهم آوردن این بستر، نقش محوری ایفا می‌کنند. شتاب‌دهنده اکونوریس، به عنوان بزرگترین شتاب‌دهنده تخصصی داروسازی در ایران، با درک اهمیت و پیچیدگی این حوزه، خدماتی متنوع را برای پرورش ایده‌های پیشرو ارائه می‌دهد. تیم ۳ نفره “نانودرمان”، نمونه‌ای درخشان از این فرآیند است؛ این تیم با ایده‌ی “توسعه‌ی یک سیستم دارورسانی هوشمند مبتنی بر نانوذرات پلیمری برای رهایش کنترل‌شده دارو در بافت تومور سرطانی”، موفق به پذیرش در برنامه شتابدهی اکونوریس در سال ۱۴۰۱ شد و طی ۱۲ ماه، پروژه بلندپروازانه خود را به سرانجام رساند.

ایده تیم نانودرمان، توسعه‌ی نانوذراتی بود که بتوانند داروی ضدسرطان را در داخل خود حمل کرده و با شناسایی ویژگی‌های خاص بافت تومور، دارو را به صورت کنترل‌شده و در محل دقیق بیماری آزاد کنند. این رویکرد با هدف افزایش اثربخشی دارو در سلول‌های سرطانی و کاهش سمیت بر سلول‌های سالم بدن دنبال می‌شد. با این حال، تحقق این ایده نیازمند مواجهه با چالش‌های علمی و فنی متعددی بود؛ از انتخاب پلیمرهای مناسب برای ساخت نانوذرات، بهینه‌سازی فرآیندهای کپسوله‌سازی دارو، مشخصه‌یابی دقیق نانوذرات از نظر اندازه، شکل و بار سطحی، تا ارزیابی رهایش دارو در محیط‌های مختلف و بررسی تعامل نانوذرات با سلول‌های سرطانی در شرایط آزمایشگاهی. این فرآیند تحقیقاتی نیازمند دسترسی به تجهیزات گران‌قیمت نانوفناوری و آنالیز پیشرفته، دانش تخصصی در زمینه شیمی پلیمر، دارورسانی و بیولوژی سرطان، و همچنین برنامه‌ریزی دقیق مراحل R&D بود که برای یک تیم ۳ نفره نوپا به تنهایی بسیار دشوار به نظر می‌رسید.

پس از پذیرش در اکونوریس، تیم نانودرمان توانست از امکانات و خدمات منحصربه‌فرد این شتابدهنده بهره‌مند شود و مسیر پژوهش خود را با سرعت و کارایی بیشتری طی کند. دسترسی به اتاق پژوهشی اختصاصی در فضای اکونوریس، محیطی آرام و متمرکز را برای تیم فراهم کرد تا بتوانند با تمرکز کامل بر طراحی آزمایش‌ها، تحلیل داده‌ها، و مطالعه‌ی منابع علمی مرتبط با نانودارورسانی فعالیت کنند. این اتاق، به عنوان مغز متفکر پروژه، امکان برنامه‌ریزی دقیق مراحل تحقیق و توسعه و پیگیری مستمر پیشرفت کار را فراهم آورد. مهمتر از آن، دسترسی به امکانات آزمایشگاهی تخصصی اکونوریس، ستون فقرات پژوهش عملی تیم بود. تیم نانودرمان توانست از آزمایشگاه‌های مجهز اکونوریس برای سنتز و تهیه نانوذرات پلیمری حاوی دارو، مشخصه‌یابی دقیق آن‌ها با استفاده از تجهیزات آنالیزی پیشرفته (مانند دستگاه‌های اندازه‌گیری اندازه ذرات، میکروسکوپ‌های تخصصی)، و انجام تست‌های اولیه رهایش دارو در شرایط آزمایشگاهی مشابه بدن استفاده کند. این دسترسی، نیاز به سرمایه‌گذاری‌های هنگفت برای خرید تجهیزات یا برون‌سپاری زمان‌بر آزمایش‌ها را از بین برد.

علاوه بر زیرساخت‌های تحقیقاتی، تیم نانودرمان از حمایت‌های مشاوره‌ای و عملیاتی اکونوریس نیز بهره‌مند شد. منتورینگ علمی توسط متخصصان برجسته در حوزه نانوفناوری دارویی، شیمی پلیمر و بیولوژی سرطان، به تیم در بهینه‌سازی طراحی نانوذرات، رفع چالش‌های فرمولاسیون، و درک بهتر نتایج آزمایش‌های بیولوژیکی کمک کرد. منتورینگ اداری، راهنمایی‌های لازم را در زمینه تأسیس شرکت، مدیریت امور اولیه مالی و پرسنلی، و آشنایی با فرآیندهای اداری لازم برای یک استارتاپ فناوری محور ارائه داد و دغدغه‌های بوروکراتیک تیم را کاهش داد. منتورینگ حقوقی نیز به تیم در خصوص حفاظت از مالکیت فکری فرمولاسیون نانودارویی خود و آشنایی با الزامات رگولاتوری اولیه مرتبط با محصولات مبتنی بر نانوتکنولوژی کمک کرد و چارچوب حقوقی لازم را برای فعالیت تیم فراهم آورد.

تیم ۳ نفره نانودرمان با تکیه بر تخصص خود و بهره‌مندی از تمامی خدمات حمایتی و زیرساخت‌های تخصصی در اکونوریس، توانست در بازه زمانی ۱۲ ماهه در سال ۱۴۰۱، پروژه توسعه‌ی سیستم دارورسانی هوشمند خود را با موفقیت به سرانجام برساند. “به سرانجام رساندن” این پروژه در این فاز اولیه، به معنای دستیابی به یک نانوفرمولاسیون پایدار و قابل تکرار با ویژگی‌های فیزیکوشیمیایی مطلوب، اثبات مفهوم رهایش کنترل‌شده دارو در شرایط آزمایشگاهی، و جمع‌آوری داده‌های اولیه in vitro برای اثبات توانمندی هدفمندی یا کاهش سمیت سلولی بود. این نتایج، بنیان محکمی برای ورود به فازهای بعدی مطالعات پیش‌بالینی (مانند تست‌های ایمنی و اثربخشی بر روی حیوانات) فراهم آورد. موفقیت تیم نانودرمان نشان‌دهنده این واقعیت است که چگونه ایده‌های علمی پیچیده و نیازمند زیرساخت‌های تخصصی، می‌توانند با حمایت هدفمند و جامع یک شتابدهنده پیشرو مانند اکونوریس، در یک بازه زمانی مشخص و با موفقیت به نقاط عطف کلیدی دست یابند و مسیر خود را به سمت تحقق نهایی هموار سازند. اکونوریس با ارائه خدمات تخصصی و متنوع خود، به عنوان بزرگترین شتاب‌دهنده تخصصی داروسازی در ایران، نقشی بی‌بدیل در پرورش و شتابدهی به نوآوری‌های پیشرفته در حوزه سلامت و فناوری‌های دارویی ایفا می‌کند.